เปิดคลินิกความงาม: ใบอนุญาต เอกสาร ค่าธรรมเนียม และกฎที่ต้องรู้

ได้ กฎหมายสถานพยาบาลแยกเจ้าของกิจการออกจากคนที่ดูแลงานรักษา และแต่ละคนต้องมีใบอนุญาตของตัวเอง เจ้าของคือผู้รับอนุญาต ซึ่งถือใบอนุญาตให้ประกอบกิจการ และกฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องเป็นแพทย์

คุณสมบัติของเจ้าของที่ขอใบอนุญาตให้ประกอบกิจการ:

• อายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์
• มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย
• ไม่เคยได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด เว้นแต่ความผิดที่ทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
• ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย ไม่วิกลจริต ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ และไม่เป็นโรคที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด

เปิดในนามบริษัทก็ได้ โดยผู้จัดการหรือผู้แทนของบริษัทต้องมีคุณสมบัติเดียวกันนี้

ใบที่สองคือใบอนุญาตให้ดำเนินการ ของผู้ดำเนินการ ซึ่งต้องเป็นผู้ประกอบวิชาชีพตามประเภทของคลินิก และควบคุมดูแลคลินิกได้อย่างใกล้ชิด สบส. ถือว่าคลินิกที่ให้บริการด้านความงามเป็นคลินิกเวชกรรม ผู้ดำเนินการจึงต้องเป็นแพทย์ แพทย์หนึ่งคนเป็นผู้ดำเนินการได้ไม่เกิน 2 แห่ง และเวลาเปิดของสองคลินิกต้องไม่ซ้อนกัน

เส้นแบ่งอยู่ที่สิ่งที่ทำกับร่างกายลูกค้า พระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 นับการฉีดยาหรือสสารเข้าไปในร่างกายว่าเป็นการประกอบวิชาชีพเวชกรรม แม้จะทำเพื่อความสวยงาม และกฎหมายสงวนงานนี้ไว้ให้แพทย์ที่มีใบอนุญาต โดยมีข้อยกเว้นเพียงไม่กี่กรณี

ถ้าวางแผนจะฉีดโบท็อกซ์หรือฟิลเลอร์ คุณกำลังเปิดคลินิก แต่ถ้าให้บริการแค่ทำผม ทำเล็บ แต่งหน้า หรือดูแลผิวที่ไม่มีหัตถการทางการแพทย์ คุณกำลังเปิดร้านเสริมสวย ซึ่งใช้ใบอนุญาตอีกแบบ ดูขั้นตอนได้ในบทความวิธีเปิดร้านเสริมสวย ตารางนี้สรุปความต่าง

คลินิกในกรุงเทพฯ ยื่นที่ศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) ชั้น 1 กรม สบส. ถนนติวานนท์ จังหวัดนนทบุรี ส่วนต่างจังหวัดยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ใบอนุญาตทั้ง 2 ใบยื่นในชุดเดียวกัน และผู้ดำเนินการต้องมาแสดงตนพร้อมถ่ายรูปในวันที่ยื่นเอกสาร

ขั้นตอนในกรุงเทพฯ ตามที่ สบส. กำหนด:

1. 01ยื่นแบบคำขอและเอกสาร เจ้าหน้าที่ตรวจว่าครบถ้วน
2. 02สบส. ตรวจสถานที่ตามมาตรฐานของคลินิกประเภทนั้น คลินิกที่มีห้องผ่าตัดจะนัดตรวจสถานที่ ส่วนคลินิกที่ไม่มีห้องผ่าตัดส่งวิดีโอที่ถ่ายต่อเนื่องไม่ตัดต่อ
3. 03คณะอนุกรรมการ แล้วจึงคณะกรรมการสถานพยาบาล พิจารณาคำขอ
4. 04ผู้อนุญาตลงนามในใบอนุญาต และส่งหนังสือแจ้งให้ชำระค่าธรรมเนียม

เอกสารเปิดคลินิกที่ต้องเตรียม

• แบบ ส.พ.1 และ ส.พ.2 (แผนการจัดตั้ง) ส.พ.5 (ใบอนุญาตให้ประกอบกิจการ) ส.พ.18 (ใบอนุญาตให้ดำเนินการ) และ ส.พ.6 ของผู้ประกอบวิชาชีพทุกคนที่จะทำงานในคลินิก
• ของเจ้าของ: สำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และใบรับรองแพทย์อายุไม่เกิน 30 วัน ถ้าเป็นบริษัทแนบหนังสือรับรองบริษัทด้วย
• ของผู้ดำเนินการ: เอกสารชุดเดียวกัน พร้อมใบประกอบวิชาชีพ รูปถ่าย และวุฒิบัตรถ้าเป็นคลินิกเฉพาะทาง
• ทะเบียนบ้านของคลินิก และโฉนดหรือสัญญาเช่า
• หนังสือตอบรับการเก็บขนขยะติดเชื้อ ขั้นตอนส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินไปโรงพยาบาลใกล้เคียง และระบบควบคุมการติดเชื้อ
• อัตราค่ารักษาพยาบาลที่มีค่ารักษาโรคทั่วไปด้วยแม้จะเน้นความงาม แผนผังคลินิกตามมาตราส่วน และแผนที่ตั้งที่ไม่ได้ปริ้นจาก Google Maps

เมื่อเปิดแล้ว คลินิกต้องแสดงชื่อคลินิก รายละเอียดผู้ประกอบวิชาชีพ อัตราค่ารักษาพยาบาล และสิทธิผู้ป่วยไว้ในคลินิก และเก็บเงินเกินอัตราที่แสดงไว้ไม่ได้

ในกรุงเทพฯ สบส. เริ่มนับเวลาเมื่อเอกสารครบเท่านั้น และแจ้งผลภายใน 7 วันหลังพิจารณาเสร็จ ต่างจังหวัดใช้คู่มือของแต่ละจังหวัด จึงควรถาม สสจ. เรื่องระยะเวลาก่อนกำหนดวันเปิดคลินิก

ตัวเลขด้านล่างเป็นของ สบส. ในกรุงเทพฯ ใบอนุญาตให้ดำเนินการต้องต่อทุก 2 ปี ค่าธรรมเนียม 250 บาท คลินิกในกรุงเทพฯ ชำระค่าธรรมเนียมรายปีและต่อใบอนุญาตได้ระหว่าง 1 ตุลาคมถึง 30 ธันวาคม ที่ศูนย์ฯ หรือออนไลน์ผ่าน Biz Portal และการชำระค่าธรรมเนียมต่ออายุก่อนหมดอายุถือว่าต่ออายุแล้ว ถ้าปล่อยให้ใบอนุญาตประกอบกิจการหมดอายุ ต้องปิดคลินิกแล้วยื่นขอเปิดใหม่

มาตรา 38 ของพระราชบัญญัติสถานพยาบาลกำหนดว่า การโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับคลินิกต้องได้รับอนุมัติจาก สบส. หรือ สสจ. ก่อนเผยแพร่ ยกเว้นชื่อและที่ตั้งตามที่ปรากฏในใบอนุญาต สบส. ใช้กฎนี้กับทุกช่องทาง รวมถึงโซเชียลมีเดีย ทั้งข้อความ เสียง และภาพ ส่วนข้อความเท็จ โอ้อวดเกินจริง หรือทำให้เข้าใจผิด ห้ามใช้เด็ดขาด เช่น การรับรองผลหรือรับรองว่าหายขาด

ค่าใช้จ่ายและระยะเวลาขออนุมัติ:

• ข้อความ 500 บาทต่อหน้า A4 วิดีโอหรือเสียง 50 บาทต่อวินาที
• โฆษณาพื้นฐาน เช่น ชื่อแพทย์ บริการ ราคา และเวลาทำการ พิจารณาภายใน 10 วันทำการหลังเอกสารครบ
• โฆษณาแบบอื่นเข้าคณะอนุกรรมการ สบส. ตอบภายใน 60 วันหลังเอกสารครบ
• โฆษณาที่ได้รับอนุมัติต้องแสดงเลขที่หนังสืออนุมัติ

ไม่ต้องรอให้ได้ใบอนุญาตก่อน เพราะ สบส. รับหลักฐานการยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการแนบกับคำขออนุมัติโฆษณาได้ โปรโมชันที่แจ้งเฉพาะสมาชิกก็ยังนับเป็นโฆษณา ต้องขออนุมัติ ระบุบริการ วันเริ่มและวันสิ้นสุด และให้ส่วนลดได้ไม่เกิน 1 ปี

ผู้ดำเนินการต้องรับผิดชอบว่าใครทำอะไรในคลินิก กฎหมายกำหนดให้ผู้ดำเนินการต้องไม่ให้คนที่ไม่ใช่ผู้ประกอบวิชาชีพทำการรักษา และต้องดูแลให้ผู้ประกอบวิชาชีพแต่ละคนทำงานตรงตามสาขาที่แจ้งไว้ พยาบาลและผู้ประกอบวิชาชีพอื่นต้องมีใบอนุญาตของตัวเอง และยื่นแบบ ส.พ.6

แบ่งงานอย่างไร

• หัตถการทางการแพทย์ รวมถึงการฉีดเพื่อความงาม: แพทย์ที่มีใบอนุญาต
• งานพยาบาลและงานรักษาอื่น: พยาบาลและผู้ประกอบวิชาชีพอื่น ภายในขอบเขตใบอนุญาตของตัวเอง
• งานต้อนรับ รับจองคิว ขาย และทำความสะอาด: พนักงานที่ไม่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ

ก่อนให้ใครเริ่มงาน ให้ตรวจใบอนุญาตของเขา และเพิ่มชื่อในรายชื่อผู้ประกอบวิชาชีพที่คลินิกติดแสดงไว้

สิ่งที่แหล่งข้อมูลของกรมสรรพากรระบุไว้:

• การให้บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 81 (1) (ญ) แห่งประมวลรัษฎากร
• แพทย์ที่เปิดคลินิกในนามตัวเอง ค่ารักษาที่ได้รับเป็นเงินได้ตามมาตรา 40 (6)
• ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วัน

ในข้อหารือปี 2561 แพทย์ที่เปิดคลินิกซึ่งให้บริการรักษาอย่างเดียวไปจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มโดยไม่มีหน้าที่ต้องจด จึงต้องยกเลิกการจดทะเบียน และยังต้องรับผิดเรื่องเบี้ยปรับจากใบกำกับภาษีที่ออกไปแล้ว ถ้าคลินิกขายครีมหรือผลิตภัณฑ์ด้วย หรือมีบริการที่เน้นความงามล้วน ควรถามสำนักงานสรรพากรพื้นที่หรือนักบัญชีก่อนจดทะเบียนหรือตั้งราคา

ค่าธรรมเนียมราชการไม่สูง เงินก้อนใหญ่อยู่ที่ส่วนอื่น และยอดรวมของแต่ละคลินิกขึ้นกับสถานที่และเครื่องมือ จึงควรขอใบเสนอราคาจริงให้ครบทุกรายการก่อนเซ็นสัญญา:

• ค่าเช่าและเงินประกันของสถานที่ที่ผ่านการตรวจได้
• ค่าตกแต่งตามมาตรฐานของคลินิกประเภทนั้น ตามแผนผังที่ยื่น
• เครื่องมือแพทย์และผลิตภัณฑ์
• ค่าตอบแทนแพทย์ผู้ดำเนินการ พยาบาล และพนักงานต้อนรับ
• ค่าเก็บขนขยะติดเชื้อ
• ค่าขออนุมัติโฆษณาแต่ละชิ้นและแต่ละวิดีโอ
• โปรแกรมจองคิวและคิดเงิน

สำหรับรายการสุดท้าย ราคา SeeU เริ่มต้น 990 บาท/เดือน (ยังไม่รวม VAT 7%) หลังทดลองใช้ฟรี 30 วัน

เมื่อได้ใบอนุญาตแล้ว แต่ละวันจะมีทั้งนัดปรึกษา นัดติดตามผล และคอร์ส SeeU รวมทุกอย่างไว้ในแอปเดียว:

• ระบบจองคิวออนไลน์ 24 ชั่วโมง บนเว็บไซต์ของคลินิกและในแอป SeeU และทีม SeeU ทำเว็บไซต์ให้ได้
• ปฏิทินเดียวสำหรับแพทย์ พยาบาล และพนักงาน พร้อมแจ้งเตือนลูกค้าก่อนถึงนัด
• ห้อง (Premium): ทุกการจองจะได้ห้องทรีตเมนต์ที่ว่างอยู่
• ขายคอร์ส (Premium): ระบบตัดครั้งให้ทุกครั้งที่ปิดบิล และลูกค้าเห็นจำนวนครั้งที่เหลือในแอป
• มัดจำออนไลน์ (Premium) ผ่านบัตรหรือพร้อมเพย์ ช่วยลดลูกค้าเทนัด

ถ้าอยากได้ลูกค้าใหม่ ทีม SeeU ดูแลโฆษณาให้บน Google, Instagram, Facebook และ TikTok และคุณเห็นทุกการจองที่ได้จากโฆษณา เช่นเดียวกับโฆษณาคลินิกทุกชิ้น กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับอนุมัติก่อนเผยแพร่ ส่วนข้อความอัตโนมัติของ SeeU (Premium) ช่วยส่งคำอวยพรวันเกิด ติดตามลูกค้า และขอรีวิว Google ข้อความไหนมีส่วนลด ให้ตรวจตามกฎโฆษณาด้านบนก่อนส่ง